De bevalling – De latente fase van de bevalling: wat gebeurt er met jou en je lichaam?

Aflevering 4 “De latente fase van de bevalling"

In de Babymanager Podcast komen experts van de Babymanager App aan het woord. In de app krijg je 24 uur per dag ondersteuning voor jou en je kindje. In deze serie nemen we je stap voor stap mee door alles wat met de bevalling te maken heeft. In dit eerste deel staan we uitgebreid stil bij de allereerste fase van de bevalling: de latente fase.

De latente fase: de voorbereidende start van de bevalling

De latente fase is de voorbereidende fase van de bevalling. In deze fase wordt de baarmoederhals korter en weker, maar is er nog geen sprake van actieve ontsluiting. Je lichaam is echter al volop aan het werk om zich voor te bereiden op de geboorte van je baby.

Deze fase kan behoorlijk lang duren. Wat we vaak zien, is dat vrouwen in deze fase nog heel alert zijn. De hormonen die later een grote rol spelen tijdens de bevalling, zoals oxytocine en endorfine, zijn in de latente fase nog niet sterk aanwezig. Daardoor blijf je helder, scherp en goed bewust van wat er gebeurt. Veel vrouwen voelen ook: de bevalling komt nu echt dichtbij.

Waarom je ineens nog van alles wilt doen

Een typisch kenmerk van de latente fase is dat vrouwen ineens nog allerlei dingen willen regelen. Ramen lappen, de commode opnieuw indelen omdat het toch niet handig ligt, nog even controleren of alles in huis is of zelfs de hond nog uitlaten. Dit actieve gedrag past helemaal bij deze fase.

Tegelijkertijd zijn er ook vrouwen die juist heel bewust naar binnen keren. Zij doen fysiek minder, maar voelen nauwkeurig wat er in hun lichaam gebeurt. Of je nu actief bent of juist rustiger, wat bijna alle vrouwen gemeen hebben in deze fase is dat ze nog goed aanspreekbaar en alert zijn.

Hoe een verloskundige de latente fase herkent

Wanneer je belt met de mededeling dat de bevalling is begonnen en je weeën hebt, luistert een verloskundige niet alleen naar wat je zegt, maar vooral ook hoe je klinkt. Kan je zelf bellen? Vertel je rustig je verhaal? Kun je tussendoor nog praten, grapjes maken of vertellen dat je net nog even iets in huis hebt gedaan?

Als een vrouw tijdens het telefoongesprek nog makkelijk doorpraat, zelfs terwijl er een wee komt, zal de verloskundige vaak inschatten dat je nog in de latente fase zit. In dat geval is er meestal geen haast om direct langs te komen. Tegelijkertijd geldt: als jij aangeeft dat je het spannend vindt of dat het voor jou al erg pittig voelt, kan een verloskundige besluiten om toch even te komen kijken. Jouw beleving telt altijd mee.

Wat gebeurt er in je lichaam tijdens de latente fase?

Van binnen is je lichaam al hard aan het werk. Veel vrouwen voelen dat het “rommelt” in de buik. Je kunt al behoorlijk frequente harde buiken of weeën hebben, bijvoorbeeld om de 10 tot 15 minuten. Ze zijn er wel, maar nog niet regelmatig. De ene keer zit er 10 minuten tussen, dan weer 15, soms 20 en dan ineens 8 minuten.

Daarnaast merken veel vrouwen dat de baby nog iets dieper indaalt. Hoewel de baby vaak al is ingedaald, zakt het hoofdje tijdens de latente fase vaak nog een stukje verder. Dit geeft een toenemend drukgevoel in het bekken. Vrouwen beschrijven dit soms als het gevoel alsof er een bowlingbal tussen hun benen zit. Dat komt doordat het hoofdje wat vaster achter het schaambeen komt te liggen en meer ruimte krijgt doordat de baarmoederhals verweekt.

Een valse start: hoort dat bij de latente fase?

Ja, een valse start hoort zeker bij de latente fase. Bij een valse start heb je alle verschijnselen van een bevalling: regelmatige weeën, soms zelfs om de vijf minuten, die ongeveer een minuut aanhouden. Dit gebeurt vaker dan je denkt.

Vooral vrouwen die in het ziekenhuis moeten bevallen, komen dan soms al in het ziekenhuis terecht. De weeën lijken precies te passen bij wat je verwacht van een actieve bevalling. In het ziekenhuis blijkt vaak dat er ook daadwerkelijk iets is gebeurd: de baarmoederhals is korter en zachter geworden en soms is er zelfs al één tot twee centimeter ontsluiting.

En toch kan het dan weer stoppen. De weeën zakken af en verdwijnen soms helemaal. Dat betekent dat je nog steeds in de latente fase zit en nog niet in de actieve fase van de bevalling. Dat kan ontzettend verwarrend zijn.

Een persoonlijke ervaring met een valse start

Ook zorgverleners maken dit zelf mee. Zo vertelt één van de experts dat zij bij haar tweede zwangerschap urenlang weeën had om de vijf minuten. Omdat zij medisch moest bevallen, belde ze het ziekenhuis. De weeën waren zo intens dat ze echt moest wegzuchten. In het ziekenhuis bleek er één tot twee centimeter ontsluiting te zijn, maar daarna namen de weeën af en stopten uiteindelijk helemaal. Na een tijdje observeren werd ze weer naar huis gestuurd.

Dit was wel degelijk een begin: het lichaam en de baby waren zich aan het voorbereiden. Maar toch duurde het daarna nog drie tot vier dagen voordat de bevalling echt doorzette. In die tussentijd bleef het wel wat rommelen, iets wat we vaker zien bij de latente fase.

Twijfel? Altijd bellen

De latente fase betekent niet automatisch dat je dezelfde dag of de dag erna gaat bevallen. Toch is het altijd belangrijk om contact te houden met je verloskundige of het ziekenhuis. Twijfel je? Bel altijd. Dat vinden zorgverleners niet vervelend.

Liever een keer voor niets bellen dan te laat. Er worden nog steeds baby’s langs de snelweg geboren omdat vrouwen twijfelden of het al ‘echt’ was. En zelfs als het een valse start blijkt, geeft het vaak rust om te weten waar je staat: vandaag, morgen of misschien pas over een paar dagen.

Komt een valse start vaker voor bij een volgend kindje?

Veel vrouwen herkennen een valse start vooral bij een tweede of volgend kindje. Bij een eerste zwangerschap zien we dit veel minder. Vaak spelen er bij een eerste bevalling andere factoren mee, omdat het lichaam dit proces nog niet eerder heeft doorgemaakt. Bij volgende zwangerschappen reageert het lichaam soms sneller, maar dat betekent niet altijd dat de bevalling ook direct doorzet.

Voorweeën bij een volgende zwangerschap: waarom ze vaker en langer voorkomen

Bij een volgende zwangerschap zien we vaak een ander verloop dan bij de eerste. Waar het lichaam bij een eerste kindje meestal nog een lange weg moet afleggen voordat de bevalling echt actief wordt, is dat bij een tweede of derde zwangerschap vaak anders.

Eerder ontsluiting in het derde trimester

Bij een volgend kindje komt het regelmatig voor dat vrouwen al in het derde trimester lichte ontsluiting hebben, soms één tot twee centimeter. Dat klinkt spannend, maar het is meestal heel normaal. De baarmoeder heeft dit proces immers al eens doorgemaakt.

De baarmoeder is een spier. En een bevalling is een enorme belasting voor die spier. Net als bij andere spieren geldt: na zware belasting komt hij nooit meer helemaal terug in zijn oorspronkelijke staat. De baarmoeder blijft iets groter en ook de baarmoederhals is wat minder stevig dan vóór de eerste zwangerschap.

Meer druk, sneller openen

Wanneer de baby indaalt, geeft het hoofdje druk op de baarmoedermond. Omdat de baarmoederhals bij een volgende zwangerschap wat “soepeler” is, opent deze vaak sneller. Dat verklaart waarom vrouwen vaker gerommel, voorweeën of zelfs meerdere valse starts ervaren.

Zolang je nog niet in de actieve fase van de bevalling zit – waarin oxytocine echt volop gaat stromen en de weeën krachtig en regelmatig worden – kun je wekenlang rondlopen met lichte ontsluiting, soms zonder dat je het zelf doorhebt.

Is dat gevaarlijk?

Een belangrijke geruststelling: één tot twee centimeter ontsluiting zonder gebroken vliezen is géén gevaar voor je kindje. De baby zit veilig in de vliezen en zolang er voldoende vruchtwater is, is er geen risico. In tegenstelling tot gebroken vliezen is er bij lichte ontsluiting geen verhoogde kans op infecties.

Voorweeën zijn dus vooral ongemakkelijk voor jou, niet schadelijk voor je baby.

De impact op jou als zwangere

Hoewel het medisch gezien onschuldig is, kunnen voorweeën wel een grote impact hebben. Ze kunnen regelmatig komen, pijnlijk zijn en vooral ’s nachts opspelen. Juist als je in rust bent, ben je je er vaak extra bewust van.

Als je wekenlang slecht slaapt door voorweeën, kan dat leiden tot vermoeidheid. En die vermoeidheid neem je mee als de bevalling uiteindelijk echt doorzet. Dat maakt het voor sommige vrouwen extra zwaar.

Gelukkig geldt dit niet voor iedereen. Bij de meeste zwangeren blijven voorweeën beperkt en verdwijnen ze vanzelf weer. Maar er zijn ook vrouwen die hier simpelweg wat meer pech mee hebben.

Tot slot

Voorweeën bij een volgende zwangerschap zijn dus vaak een teken dat je lichaam zich goed voorbereidt. Ze zijn vervelend en soms uitputtend, maar meestal onschuldig. Blijf goed luisteren naar je lichaam, bespreek twijfels altijd met je verloskundige en probeer – hoe lastig ook – momenten van rust te pakken.

Bij BabyManager vinden we het belangrijk dat je weet wat normaal is, zodat onzekerheid plaatsmaakt voor vertrouwen in je lijf en in het proces richting de bevalling. 

💜Wil je meer tips en begeleiding tijdens de eerste weken met je baby? Download de BabyManager app voor 24/7 ondersteuning van onze professionals.