Aflevering 6: Rol van de verloskundige

De bevalling – De rol van de verloskundige tijdens je bevalling

Aflevering 6 “Rol van de verloskundige"

In deze aflevering staat één vraag centraal: wat is precies de rol van de verloskundige tijdens je bevalling? Renske is kraamverzorgende én doula en heeft vanuit haar ervaring veel kennis over bevallingen en alles wat daarbij komt kijken. In dit eerste deel nemen we je stap voor stap mee in hoe en wanneer de verloskundige betrokken is, en vooral: wat jij daarin zelf mag aangeven.

Wanneer bel je de verloskundige?

Veel vrouwen vragen zich af: wanneer is het juiste moment om de verloskundige te bellen? Daar worden vooraf afspraken over gemaakt, bijvoorbeeld:

bij het breken van de vliezen
of wanneer de weeën om de vijf minuten komen

Toch verloopt een bevalling niet altijd volgens afspraken of verwachtingen. Het kan zijn dat je weeën nog om de tien minuten komen, maar al zó intens zijn dat je niet meer goed weet welke houding helpend is, of dat je behoefte hebt aan extra steun. In zo’n situatie is het heel logisch dat jij of je partner besluit om toch te bellen.

De verloskundige maakt in eerste instantie telefonisch een inschatting. Op basis van wat zij hoort, kan het advies zijn:

ik kom zo langs
ik kom over een uur
of: bel later nog een keer terug

Hoe druk het op dat moment is en hoe jouw situatie klinkt, speelt daarin mee.

Jij staat centraal in wat je nodig hebt

Belangrijk om te onthouden: jij bent degene die aan het bevallen is. Dus als een afspraak voor jou op dat moment niet passend voelt, mag je dat altijd aangeven.

Vaak zal de verloskundige vragen of jij zelf ook even aan de telefoon komt. Aan de manier waarop je praat, pauzeert tijdens een wee en hoe je de piek opvangt, kan zij veel afleiden over waar je zit in de bevalling.

Geeft zij aan: “Ik kom over twee uur”, maar voelt het voor jou alsof je het niet meer trekt, heb je veel pijn of raak je onzeker of angstig? Geef dat dan duidelijk aan. Soms is het enige wat je nodig hebt:

een geruststelling
een steuntje in de rug
of een praktisch advies

Bijvoorbeeld om een andere houding te proberen, te gaan bewegen of juist onder de douche te stappen. Kleine adviezen kunnen op dat moment een groot verschil maken.

Telefonisch inschatten is waardevol, maar niet alles

Een verloskundige kan veel beoordelen via de telefoon, maar ze kan niet voelen wat jij voelt of zien wat er precies gebeurt. Ervaar je angst, paniek of weet je even niet hoe je verder moet? Benoem dat dan.

In dat geval zal de verloskundige er alles aan doen om langs te komen of eventueel een collega in te schakelen. Het kan ook gebeuren dat zij na een bezoek weer vertrekt, bijvoorbeeld als blijkt dat je nog in de latente fase zit. Dat hoort bij het proces.

Bezoek tijdens de latente fase

Wanneer de latente fase langer duurt en de verloskundige al op de hoogte is, komt zij vaak al een keer langs om:

te kijken hoe het met jullie gaat
in te schatten waar je ongeveer zit in de bevalling
te voelen wat er nodig is aan ondersteuning

Ziet zij dat de weeën al actiever zijn, dan blijft ze meestal ook wat langer. Zo’n controle is niet vluchtig: ze observeert, luistert en stemt af met jou en je partner.

Observatie vóór toucheren

Veel mensen denken dat de enige manier om te bepalen hoe ver een bevalling is, het toucheren is. Maar dat is niet zo. Een verloskundige haalt al veel informatie uit observatie:

hoe je beweegt
hoe je ademhaalt
hoe je reageert op de weeën
hoe jij mentaal in de bevalling zit

Toucheren betekent dat de verloskundige met twee vingers in de vagina voelt hoe de baarmoederhals aanvoelt: of deze verkort is en of er ontsluiting is. Vooral in de latente fase staat de baarmoedermond vaak nog hoog en ver naar achteren, wat het toucheren ongemakkelijk of pijnlijk kan maken.

Daarom gaat een verloskundige hier zorgvuldig en terughoudend mee om. Ziet zij op basis van observatie dat je nog duidelijk in de latente fase zit, dan zal ze meestal niet toucheren.

Jij hebt altijd keuze

Soms kan toucheren helpend zijn voor jouw gemoed, bijvoorbeeld als je graag wilt weten waar je staat. Je mag daar zelf altijd om vragen. Andersom geldt ook: als de verloskundige toucheren voorstelt, maar jij daar geen behoefte aan hebt of je voelt je er niet prettig bij, dan mag je dat ook aangeven. Jouw gevoel telt mee.

Wanneer blijft de verloskundige bij je?

Of en wanneer de verloskundige bij je blijft, hangt niet alleen af van het aantal centimeters ontsluiting, maar vooral van hoe jij de bevalling ervaart.

Er zijn vrouwen met 4 à 5 centimeter ontsluiting die:

rustig zijn
goed in hun eigen bubbel zitten
geen extra begeleiding nodig hebben

Als de verloskundige inschat dat het niet heel snel gaat, kan zij er dan voor kiezen om tussendoor nog ergens anders langs te gaan. Maar meestal geldt: rond het midden van de ontsluitingsfase maakt zij de keuze om te blijven.

Een coachende rol op de achtergrond

Wanneer de verloskundige blijft, is zij vaak nog niet heel actief op de voorgrond. Haar rol is dan vooral coachend:

ondersteunen bij houding wisselen
meedenken als de baby niet optimaal ligt
helpen om de ontsluiting te bevorderen

Daarnaast bereidt zij praktisch alvast dingen voor:

het kraampakket
haar eigen materialen
de plek waar jij wilt bevallen (bed, woonkamer of bad)

Alles wordt rustig startklaar gemaakt, terwijl jij je kunt blijven focussen op je weeën.

Naar een nieuwe fase toe

Vanaf ongeveer 7 centimeter ontsluiting verandert er opnieuw veel in de bevalling. De weeën worden krachtiger, intenser en volgen elkaar sneller op. Soms zit er nog maar één tot twee minuten tussen. Voor veel vrouwen is dit een pittig moment, zowel fysiek als mentaal.

In deze fase wordt de coachende en mentale ondersteuning van de verloskundige steeds belangrijker. Zij helpt je ademen, stelt je gerust en bevestigt dat je goed bezig bent en dat je baby eraan komt. Dit is ook het moment waarop zij de kraamverzorgende inschakelt.

Vanaf hier start een nieuwe fase van de bevalling. Daarnaast is het goed om te benoemen dat deze uitleg vooral gaat over thuis bevallen. Kies je voor een poliklinische bevalling, dan komt er ook een moment waarop je naar het ziekenhuis gaat. Dat moment is afhankelijk van hoe de bevalling vordert, vaak rond de 6 centimeter ontsluiting.

Poliklinisch bevallen: wanneer ga je naar het ziekenhuis?

Kies je ervoor om poliklinisch te bevallen, dan verloopt het begin van de bevalling vaak hetzelfde als bij een thuisbevalling. Je blijft eerst thuis en hebt contact met je verloskundige. Pas wanneer je echt goed in de actieve fase zit, komt het moment om naar het ziekenhuis te gaan.

Meestal is dat rond ongeveer 6 centimeter ontsluiting. Dat betekent:

je zit duidelijk in de actieve fase
de weeën zijn krachtig, regelmatig en intens
je bent nog niet in de transitiefase

De verloskundige zal dit samen met jou beoordelen. Zij geeft aan wanneer het moment daar is om te vertrekken en zorgt er vooraf al voor dat alles goed is voorbereid. Zo weet je dat:

jij niet te vroeg naar het ziekenhuis gaat
je daar niet onnodig lang hoeft te wachten
de bevalling daar in alle rust kan worden vervolgd

Het is dus heel bewust dat je niet al bij de eerste weeën richting het ziekenhuis gaat, maar pas wanneer je lichaam echt goed op gang is.

Voorbereiding en vertrouwen

Of je nu thuis bevalt of poliklinisch: de rol van de verloskundige is steeds afgestemd op waar jij bent in je bevalling en wat jij op dat moment nodig hebt. Zij observeert, coacht, stelt gerust en neemt praktische zaken uit handen, zodat jij je kunt richten op het allerbelangrijkste: het geboren laten worden van je baby.

BabyManager staat voor je klaar

Heb je na het lezen van deze blog nog vragen over de rol van de verloskundige, de verschillende fases van de bevalling of over jouw specifieke situatie?
BabyManager staat 24 uur per dag voor je klaar in de app met betrouwbare informatie, praktische ondersteuning en deskundige begeleiding – voor jou en je kindje.

💜Wil je meer tips en begeleiding tijdens de bevalling of de eerste weken met je baby? Download de BabyManager app voor 24/7 ondersteuning van onze professionals.