Aflevering 9: De geboorte

De geboorte: het eerst uur na de ontmoeting

Aflevering 9 “De geboorte"

Welkom bij BabyManager, de podcast waarin experts van de BabyManager App jou begeleiden tijdens zwangerschap, bevalling en kraamtijd.

We zijn aangekomen bij een van de meest bijzondere momenten: de geboorte zelf. De baby is er. Maar wat gebeurt er precies in die eerste minuten – en het eerste uur – na dat magische moment?

In dit eerste deel nemen we je stap voor stap mee in wat je kunt verwachten.

Wie pakt de baby aan?

Veel mensen hebben het beeld dat de verloskundige automatisch de baby aanpakt. Dat zie je vaak in films en series. Maar wat niet iedereen weet, is dat je hier zelf ook een keuze in hebt.

Je kunt ervoor kiezen dat:

Jij zelf je baby aanpakt
Je partner de baby aanpakt
Of dat de verloskundige dit doet

Dit is hét moment waarop je je kindje voor het eerst ziet en vastpakt. Een moment dat je je leven lang bijblijft. Daarom is het waardevol om hier vooraf over na te denken in je geboorteplan.

Wat is hierin mogelijk?

Dat hangt deels af van:

Hoe de persfase is verlopen
Hoe de baby geboren wordt
In welke houding je bevalt

Als alles medisch gezien goed en rustig verloopt, is er meestal geen bezwaar dat jij of je partner de baby aanpakt.

De invloed van je bevalhouding

De mogelijkheid om zelf je baby aan te pakken verschilt per houding:

Liggend op je rug: vaak mogelijk met begeleiding, al kun je zelf minder goed zien wat er gebeurt.
Op de baarkruk of in bad: zeer geschikt om zelf of samen met je partner de baby aan te pakken.
Op handen en knieën: zelf aanpakken is lastig, maar je partner kan dit onder begeleiding van de verloskundige doen.

Denk hier dus vooraf over na: hoe zie je dit moment voor je? Wat voelt voor jullie passend?

Het blijft een onvergetelijk moment – of de verloskundige het kindje aanpakt of jullie zelf.

Direct na de geboorte: huid-op-huid en eerste observaties

Zodra de baby geboren is, wordt hij of zij in principe direct bij jou op de borst gelegd. Dit noemen we huid-op-huidcontact.

Wat gebeurt er dan?

De baby wordt voorzichtig drooggewreven met warme doeken.
Er wordt een mutsje opgezet om warmteverlies te beperken.
De verloskundige observeert het kindje nauwkeurig.

Ondertussen kijken jullie naar je baby. Wie ben jij? Hoe zie je eruit? Het is achter de rug. De baby ligt veilig op je borst.

Maar medisch gezien is het proces nog niet helemaal afgerond.

De Apgar-score: wat beoordeelt de verloskundige?

Direct na de geboorte bepaalt de verloskundige de Apgar-score. Dit gebeurt meestal zonder dat jullie daar bewust iets van merken.

De Apgar-score is een beoordeling van de eerste signalen die een baby geeft na de geboorte. De verloskundige kijkt onder andere naar:

Ademhaling: haalt het kindje zelfstandig adem?
Kleur: wordt de baby mooi roze?
Spierspanning: bewegen handjes en voetjes actief?
Reactie: huilt de baby goed door?

Deze beoordeling vindt direct na de geboorte plaats en wordt na vijf minuten herhaald. Dit gebeurt vaak ongemerkt terwijl de baby gewoon bij jou op de borst ligt.

De placenta moet nog geboren worden

Hoewel het voelt alsof alles achter de rug is, is er nog een belangrijke stap: de geboorte van de placenta.

De placenta zit nog in de baarmoeder en moet loslaten en geboren worden. Dat proces vraagt opnieuw om samenwerking van je lichaam – met name van je hormonen.

Hormonen blijven belangrijk

Dezelfde hormonen die tijdens de bevalling essentieel waren, spelen ook nu een rol:

Oxytocine
Endorfine

Daarom is rust in dit moment belangrijk. Een kalme omgeving ondersteunt het natuurlijke proces van loslaten.

Wat gebeurt er in je lichaam?

De baarmoeder is een spier. Na de geboorte van je baby moet deze spier:

Weer krachtig samentrekken
De placenta loslaten
Het wondoppervlak waar de placenta zat samenknijpen

Door samen te trekken voorkomt de baarmoeder dat er overmatig bloedverlies optreedt. Een goed samentrekkende baarmoeder is dus essentieel.

Hoe lang duurt de geboorte van de placenta?

De geboorte van de placenta kan:

Binnen enkele minuten plaatsvinden
Tot ongeveer een half uur duren

Sneller is niet gevaarlijk – vaak juist een goed teken. Het betekent dat de baarmoeder krachtig samentrekt.

Hoe langer de placenta blijft zitten, hoe groter de kans op bloedverlies. Daarom houdt de verloskundige dit proces goed in de gaten. De kraamverzorgende houdt ondertussen de tijd bij.

Wat als het langer duurt?

Als de placenta niet vanzelf geboren wordt of als er meer bloedverlies optreedt dan gewenst, kan de verloskundige synthetische oxytocine toedienen. Dit is een injectie in het been die de baarmoeder helpt krachtiger samen te trekken.

Dit kan ook gewoon thuis gebeuren – de verloskundige heeft dit middel standaard bij zich.

De rol van naweeën

Voor de geboorte van de placenta krijg je opnieuw weeën: de zogenoemde naweeën.

Deze weeën hebben een duidelijke functie:

Ze helpen de placenta naar buiten.
Ze zorgen dat de baarmoeder verder samentrekt.

Hoe krachtiger de naweeën, hoe sterker de baarmoeder werkt. Dat is een positief teken voor het herstel en het beperken van bloedverlies.

Wat wordt er gecontroleerd bij de kraamvrouw?

Na de geboorte van de placenta verschuift de aandacht ook naar jou – je bent nu officieel kraamvrouw.

In het eerste half uur controleert de verloskundige zorgvuldig:

1. De baarmoeder

De kraamverzorgende drukt regelmatig zacht op je buik om te voelen of de baarmoeder hard aanvoelt.

Een harde baarmoeder = goed samengetrokken
Een zachte baarmoeder = extra stimulatie nodig

Indien nodig wordt de baarmoeder van buitenaf gemasseerd om deze te prikkelen tot samentrekken.

2. Het bloedverlies

De hoeveelheid bloedverlies wordt nauwkeurig beoordeeld. Dit geeft belangrijke informatie over hoe goed de baarmoeder werkt.

3. De placenta en vliezen

De verloskundige controleert of:

De placenta compleet is
De vliezen volledig zijn
Er niets is achtergebleven in de baarmoeder

Veel ouders vinden het bijzonder om de placenta te bekijken – het “huisje” van hun kindje. De verloskundige zal deze laten zien als jullie dat willen.

4. Eventuele hechtingen

Tot slot beoordeelt de verloskundige of er sprake is van scheurtjes of een knip en of hechtingen nodig zijn. In de meeste gevallen kan dit gewoon thuis gebeuren.

In dit eerste uur gebeurt er dus veel tegelijk: jullie maken kennis met je baby, terwijl er medisch zorgvuldig wordt toegezien op een veilige afronding van de bevalling.

Wanneer is doorverwijzen nodig?

In de meeste gevallen kan controle en eventueel hechten gewoon thuis plaatsvinden. Maar soms is extra medische beoordeling nodig.

Bijvoorbeeld wanneer:

Er sprake is van veel gescheurd weefsel
De scheur richting de anus loopt
Er twijfel is of de onderliggende spieren zijn geraakt

In het gebied tussen vagina en anus bevinden zich belangrijke spieren, onder andere voor de bekkenbodemfunctie. Als de verloskundige vermoedt dat deze spieren betrokken zijn, zal zij altijd doorverwijzen naar het ziekenhuis.

Daar is:

Betere verlichting
Meer gespecialiseerde apparatuur
Extra expertise

Zo kan de schade zo zorgvuldig mogelijk worden beoordeeld en hersteld.

De balans tijdens de persfase: kracht én beleid

Dit onderstreept ook hoe belangrijk de begeleiding tijdens de persfase is. Goed persen betekent:

Kracht zetten tijdens een perswee
Niet forceren tussen de weeën door
Het weefsel tijd geven om op te rekken
Instructies van de verloskundige opvolgen

Scheuren volledig voorkomen is niet altijd mogelijk. Het lichaam doet iets uitzonderlijks. Maar een rustige, gecontroleerde opbouw helpt wel om schade te beperken.

Het blijft zoeken. Iedere bevalling is anders. Ook al heb je eerder een kindje gekregen, elke keer voelt weer nieuw.

De gezondheid van de baby staat altijd voorop

Tijdens de persfase heeft de verloskundige één belangrijk meetinstrument: de hartslag van de baby.

Zolang de hartslag zich goed herstelt tussen de persweeën, is dat een geruststellend teken. Maar wanneer:

De hartslag onvoldoende herstelt
Er twijfel ontstaat over de conditie van de baby

Dan moet er soms een andere afweging worden gemaakt.

In sommige situaties betekent dit dat de baby sneller geboren moet worden. Dat kan betekenen dat er meer kracht wordt gevraagd tijdens het persen – ook als dat een groter risico op inscheuren met zich meebrengt.

Dat is een medische én menselijke afweging:
de gezondheid van de baby weegt altijd zwaar.

Wanneer er ruimte en tijd is, zal de verloskundige dit met jullie bespreken. De kraamverzorgende speelt hierin ook een belangrijke rol. Zij ondersteunt niet alleen praktisch, maar fungeert ook als klankbord voor de verloskundige. Samen wordt gezocht naar de meest zorgvuldige beslissing op dat moment.

En dan… begint een nieuwe fase

De baby is geboren.
De placenta is geboren.
De controles zijn gedaan.

Vanaf hier begint een nieuwe periode: de eerste uren en dagen met je kindje. Een tijd van herstel, kennismaking, hechting en verwondering.

In onze andere series van de BabyManager App nemen we je verder mee in alles wat je kunt verwachten in de kraamtijd en daarna.

BabyManager staat voor je klaar

Heb je na het lezen van deze blog nog vragen over de rol van de verloskundige, de verschillende fases van de bevalling of over jouw specifieke situatie?
BabyManager staat 24 uur per dag voor je klaar in de app met betrouwbare informatie, praktische ondersteuning en deskundige begeleiding – voor jou en je kindje.

💜Wil je meer tips en begeleiding tijdens de bevalling of de eerste weken met je baby? Download de BabyManager app voor 24/7 ondersteuning van onze professionals.