Van kinderwens naar zwangerschap: zwanger worden is voor iedereen anders

Aflevering 2 “Zwanger worden"

Een kinderwens kan een bijzonder moment zijn. Misschien is het een beslissing die al lange tijd in je hoofd zit, of ontstaat het gevoel ineens: wij willen graag een kindje. Vanaf het moment dat je besluit ervoor te gaan, begint voor iedereen een ander proces.

Voor de één gaat het zwanger worden heel snel. Je stopt met anticonceptie en bent misschien al na een maand zwanger. Voor de ander duurt het langer en kan zwanger worden een intensieve en soms emotionele zoektocht worden. Er is dan ook geen standaardverhaal. Iedere kinderwens, iedere relatie en ieder traject is anders.

Als zwanger worden sneller gaat dan verwacht

Wanneer je besluit om voor een kindje te gaan, weet je natuurlijk dat een zwangerschap kan ontstaan. Toch kan het bijzonder zijn als het daadwerkelijk meteen gebeurt.

Misschien had je verwacht dat het wel een paar maanden zou duren. Het eerste jaar wordt vaak gezien als een periode waarin je het nog even kunt aankijken en het vooral spontaan mag ontstaan. Als je dan in de eerste maand al zwanger bent, kan dat best even omschakelen zijn.

Want hoewel een zwangerschap heel gewenst kan zijn, betekent een positieve zwangerschapstest ook dat er ineens veel verandert. Het idee van misschien ooit een kindje wordt opeens heel concreet: we krijgen een kindje.

Dat kan voor beide partners wennen zijn. Je hebt misschien nog maar net besloten om ervoor te gaan en ineens is het zover.

Elke maand opnieuw spannend

Wanneer zwanger worden niet direct lukt, kan de beleving heel anders zijn. Zodra je eenmaal bewust bezig bent met zwanger worden, kan iedere menstruatie ineens een spannend moment worden.

Word je wel of niet ongesteld? Zou het deze keer gelukt zijn?

Voor sommige vrouwen kan iedere maand opnieuw een teleurstelling met zich meebrengen wanneer de menstruatie toch begint. Tegelijkertijd kan de partner hier weer anders mee omgaan. Iedereen beleeft een kinderwens en het wachten op een zwangerschap op zijn of haar eigen manier.

Sommige mensen kunnen het redelijk loslaten en proberen vooral hun gewone leven te blijven leiden. Voor anderen is het iedere maand opnieuw aanwezig. Het kan helpen als je jezelf de ruimte geeft om die periode ook nog te beleven en niet iedere dag alleen maar bezig te zijn met de vraag of je zwanger bent.

Hoe weet je wanneer je vruchtbaar bent?

Wanneer je graag zwanger wilt worden, kun je je steeds meer gaan verdiepen in je menstruatiecyclus en vruchtbare dagen.

Sommige vrouwen houden bijvoorbeeld hun temperatuur bij of letten op veranderingen in het cervixslijm. Op die manier proberen ze inzicht te krijgen in wanneer de eisprong plaatsvindt en wanneer de vruchtbare periode ongeveer is.

Anderen kiezen er juist bewust voor om daar niet te veel mee bezig te zijn en zeggen: we zien wel wanneer het gebeurt.

Ook daarin is geen goed of fout. Wat voor de één prettig en helpend voelt, kan voor een ander juist extra spanning opleveren.

Je eigen achtergrond kan een rol spelen

Hoe je naar het zwanger worden kijkt, kan ook te maken hebben met je eigen achtergrond. Misschien weet je al dat zwanger worden mogelijk moeilijker kan zijn. Bijvoorbeeld omdat je een medische aandoening hebt, eerder problemen hebt gehad met je hormoonhuishouding of omdat je weet dat je menstruatiecyclus niet regelmatig is.

Een aandoening als PCOS (polycysteus-ovariumsyndroom) kan bijvoorbeeld invloed hebben op de eisprong en daarmee op de kans om zwanger te worden. Als je dit al weet voordat je aan kinderen begint, kan je verwachting anders zijn dan wanneer je zonder enige voorkennis aan het proces begint.

Ook wanneer je jarenlang de anticonceptiepil hebt gebruikt, kan het even duren voordat je je eigen cyclus weer goed leert kennen. Voor sommige vrouwen is het daarom eerst een kwestie van ontdekken: hoe werkt mijn lichaam eigenlijk zonder anticonceptie?

Voorbereiden op een zwangerschap

Een kinderwens kan er ook voor zorgen dat je anders naar je eigen leefstijl gaat kijken.

Misschien begin je met het slikken van foliumzuur. Je denkt bewuster na over alcohol, voeding en beweging en vraagt je af of je lichamelijk en mentaal goed in je vel zit.

Dat betekent niet dat alles perfect moet zijn voordat je zwanger wordt. Wel kan de wens voor een kindje een moment zijn waarop je bewuster stilstaat bij je gezondheid en de keuzes die je maakt.

Als iedereen om je heen zwanger lijkt te worden

Een kinderwens kan ook invloed hebben op hoe je naar je omgeving kijkt.

Misschien vertellen vriendinnen enthousiast dat ze zwanger zijn. Of iemand in je omgeving kondigt een zwangerschap aan terwijl jij zelf al maanden hoopt op een positieve test.

Dat kan lastig zijn. Zeker wanneer je zelf heel graag zwanger wilt worden.

Het kan zelfs voelen alsof je ineens overal zwangere vrouwen en kinderwagens ziet. Op het moment dat een zwangerschap en kinderwens een belangrijk onderdeel van je eigen leven worden, vallen ze je omgeving misschien veel meer op.

Dat betekent niet dat er daadwerkelijk ineens veel meer zwangerschappen zijn. Je aandacht is er simpelweg sterker op gericht.

En ondertussen kan het lastig zijn om enthousiast te reageren op het geluk van een ander, terwijl je zelf met teleurstelling of onzekerheid rondloopt. Verschillende gevoelens kunnen naast elkaar bestaan: je kunt blij zijn voor iemand anders én tegelijkertijd verdrietig zijn omdat het bij jou nog niet lukt.

Een eerdere miskraam kan meespelen

Voor mensen die eerder een miskraam hebben meegemaakt, kan een nieuwe kinderwens extra beladen zijn.

De wens om opnieuw zwanger te worden kan heel sterk zijn, maar tegelijkertijd kan er angst of onzekerheid zijn. Een eerdere ervaring kan ervoor zorgen dat je met andere verwachtingen aan een nieuwe zwangerschap begint.

Ook partners kunnen hierdoor geraakt worden. Een miskraam en een onvervulde kinderwens zijn niet alleen iets wat de vrouw beleeft. Het raakt vaak beide partners en kan binnen een relatie veel emoties oproepen.

Wanneer zwanger worden een medisch traject wordt

Wanneer een zwangerschap langere tijd uitblijft, kan er een moment komen waarop verder onderzoek nodig is. Na ongeveer een jaar proberen kan bijvoorbeeld worden verwezen naar een gynaecoloog voor onderzoek, afhankelijk van de situatie en medische voorgeschiedenis.

Er kan worden gekeken naar de menstruatiecyclus en de eisprong. Er kunnen bloedonderzoeken en echo's plaatsvinden. Ook de partner wordt bij het onderzoek betrokken. De vraag wordt dan steeds meer: waarom lukt het niet om zwanger te worden?

Daarmee verandert het proces. Wat eerst misschien een spontane kinderwens was, kan uitgroeien tot een medisch traject met afspraken, onderzoeken en behandelingen.

Voor de één verloopt zo'n traject relatief eenvoudig. Voor een ander volgen verschillende stappen elkaar op. Als een eerste behandeling niet het gewenste resultaat geeft, kunnen andere mogelijkheden worden besproken, zoals IVF of ICSI.

Er zijn tegenwoordig verschillende medische mogelijkheden om mensen met een kinderwens te helpen. Tegelijkertijd kan zo'n traject behoorlijk intensief zijn.

De impact op je dagelijks leven en relatie

Een fertiliteitstraject speelt zich niet alleen af in het ziekenhuis. Het loopt mee in je dagelijks leven.

Je moet misschien regelmatig naar het ziekenhuis voor een echo of behandeling. Dat kan gevolgen hebben voor je werk, je planning en je sociale leven. Tegelijkertijd ben je voortdurend bezig met de vraag waarom het niet lukt.

Dat kan ook binnen een relatie veel losmaken.

Een onvervulde kinderwens kan invloed hebben op hoe je naar jezelf kijkt. Voor vrouwen kan het bijvoorbeeld raken aan gevoelens over vrouwelijkheid en het eigen lichaam. Ook voor mannen kan het gevolgen hebben voor hoe zij zichzelf ervaren.

Daarnaast kan seksualiteit veranderen. Wat eerst vooral iets intiems tussen twee partners was, kan tijdens een fertiliteitstraject soms sterk verbonden raken met de wens om zwanger te worden. Daarmee kan seks een beladen onderwerp worden.

Iedereen gaat daar anders mee om. Sommige stellen kunnen er samen relatief ontspannen over praten, terwijl het voor anderen juist een zwaar en emotioneel onderwerp wordt.

Vertellen of juist niet?

Een andere vraag die kan ontstaan, is: wie vertel je wat?

Wanneer je regelmatig naar het ziekenhuis moet of een intensief traject doorloopt, kan het prettig zijn om mensen die dichtbij je staan te vertellen wat er speelt. Je hoeft dan niet steeds uit te leggen waarom je ergens bent, waarom je humeur anders is of waarom je even wat minder energie hebt.

Tegelijkertijd kan het behoorlijk spannend zijn om je kinderwens en alles wat daarbij komt kijken met anderen te delen. Je stelt jezelf misschien kwetsbaar op en weet niet altijd hoe iemand daarop reageert.

De juiste mensen kunnen juist veel steun geven. Door te vertellen wat er speelt, kunnen zij beter begrijpen wat deze periode met je doet.

En misschien helpt het ook om vervelende of goedbedoelde opmerkingen te voorkomen. Vragen als “En, schiet het al een beetje op?” kunnen voor iemand die al langere tijd probeert zwanger te worden behoorlijk pijnlijk zijn.

Daarom kan het helpen om zelf te bepalen met wie je dit onderwerp wilt delen en hoeveel je wilt vertellen.

Hoe ver wil je gaan?

Wanneer zwanger worden niet vanzelf gaat, kom je soms voor moeilijke keuzes te staan.

Er zijn verschillende behandelingen en mogelijkheden, maar dat betekent niet automatisch dat je iedere mogelijke stap ook wilt zetten. Wat past bij jullie? Hoe ver willen jullie gaan? En wat betekent een behandeling voor jullie als individu en als stel?

Hormoonbehandelingen, injecties, onderzoeken en ziekenhuisafspraken kunnen lichamelijk en emotioneel veel van iemand vragen. Soms voelt een traject op een bepaald moment simpelweg te zwaar en kiezen mensen ervoor om tijdelijk een pauze in te lassen.

Ook daar bestaat geen universeel antwoord op. Het is een persoonlijke afweging die ieder stel op een eigen manier maakt.

En soms gebeurt er vervolgens iets onverwachts: na een periode waarin alles gericht was op zwanger worden, ontstaat er toch spontaan een zwangerschap.

De kinderwens wordt werkelijkheid

Een kinderwens begint vaak met een relatief eenvoudige gedachte: we zouden graag een kindje willen.

Maar vanaf het moment dat je besluit ervoor te gaan, kan er van alles veranderen. Misschien ben je binnen korte tijd zwanger. Misschien duurt het maanden. Misschien volgt er een medisch traject.

En als het moment uiteindelijk daar is, ontstaat er opnieuw een andere werkelijkheid.

Want wat gebeurt er met je als de zwangerschap ineens heel dichtbij komt? Wat betekent het voor jullie als stel wanneer misschien ooit verandert in het zou nu zomaar kunnen gebeuren?

Ook daarin beleeft iedereen zijn eigen proces.

Samen door het proces

Een kinderwens en het zwanger worden zijn niet alleen iets van jou. Het is ook iets wat je samen met je partner beleeft. En juist wanneer het proces anders loopt dan gehoopt, is het belangrijk om met elkaar in verbinding te blijven.

Dat betekent niet dat je alles op dezelfde manier hoeft te beleven. Misschien is de één iedere maand heel bewust bezig met de cyclus, terwijl de ander het wat meer probeert los te laten. Misschien heeft de één behoefte aan veel gesprekken en wil de ander juist af en toe even nergens over praten.

Die verschillen mogen er zijn.

Het kan waardevol zijn om samen te luisteren naar verhalen en ervaringen van anderen en daarover met elkaar in gesprek te gaan. Wat betekent de kinderwens voor jou? Hoe ervaar jij het wachten? Waar kijk je naar uit en wat vind je spannend? Door die verschillende ervaringen met elkaar te delen, houd je verbinding met elkaar.

Het hoeft geen groot project te worden

Wanneer zwanger worden niet vanzelf gaat, kan het risico ontstaan dat alles in het teken komt te staan van de kinderwens. Afspraken in het ziekenhuis, onderzoeken, vruchtbare dagen, behandelingen en steeds weer de vraag of het deze maand gelukt is.

Toch is het belangrijk om ook ruimte te houden voor andere dingen samen.

Blijf momenten zoeken waarop je gewoon samen bent. Waarop jullie kunnen lachen, iets leuks doen of genieten van elkaar zonder dat de kinderwens centraal staat.

En praat met elkaar over wat er speelt. Niet om alles op te lossen, maar om te begrijpen wat er bij de ander gebeurt.

Ruimte voor blijdschap én teleurstelling

Een kinderwens kan verschillende emoties tegelijk oproepen. Er kunnen positieve momenten zijn, bijvoorbeeld wanneer je denkt: misschien is het deze keer gelukt. Maar er kan ook teleurstelling zijn wanneer dat niet zo blijkt te zijn.

Al die gevoelens mogen er zijn.

Geef elkaar de ruimte om soms blij te zijn, maar ook om verdrietig, teleurgesteld of onzeker te zijn. Je hoeft elkaar niet altijd op te vrolijken of meteen met een oplossing te komen. Soms is er vooral behoefte aan iemand die luistert en er gewoon is.

En soms lukt dat even niet.

Ook dat mag je aangeven. Misschien heb je op een bepaald moment zelf zo veel aan je hoofd dat je even niet de ruimte hebt om de ander op te vangen. Door dat eerlijk uit te spreken, weet je partner waar je staat.

“Ik kan er nu even niet voor je zijn.”

Ook dat kan onderdeel zijn van samen door zo'n periode heen gaan.

Blijf met elkaar in verbinding

Wanneer je samen een kinderwens hebt, begint er eigenlijk al een bijzondere periode voordat er überhaupt sprake is van een zwangerschap. Het kan een periode zijn van verwachting en enthousiasme, maar ook van spanning, onzekerheid en soms verdriet.

Of zwanger worden snel gaat of juist een lange en intensieve weg wordt: probeer elkaar daarin te blijven zien.

Niet alleen als degene met wie je samen een kindje wilt, maar ook als partner. Met ieder een eigen beleving, eigen emoties en eigen behoeften.

Praat met elkaar. Luister naar elkaar. Vier de positieve momenten samen en geef ruimte aan teleurstelling wanneer die er is. En zoek wanneer dat goed voelt ook steun bij mensen om jullie heen.

Want een kinderwens is een persoonlijk proces, maar je hoeft het niet altijd alleen te dragen.

Van kinderwens naar ouderschap

Uiteindelijk hopen we natuurlijk dat een kinderwens werkelijkheid wordt en dat je samen verder kunt groeien richting het ouderschap. Maar de weg daar naartoe kan voor iedereen anders zijn.

In de volgende aflevering van de podcastserie Het Ouderschap gaan we verder met de volgende stap: wat gebeurt er wanneer er daadwerkelijk een zwangerschap ontstaat? Wat betekent het om zwanger te zijn en wat komt daar allemaal bij kijken?

Van kinderwens naar zwangerschap: een nieuwe fase begint.

BabyManager staat voor je klaar

Heb je na het lezen van deze blog nog vragen aan onze kraamzorgprofessionals?
BabyManager staat 24 uur per dag voor je klaar in de app met betrouwbare informatie, praktische ondersteuning en deskundige begeleiding – voor jou en je kindje.

💜Wil je meer tips en begeleiding tijdens  je zwangerschap, kraamtijd of de eerste weken met je baby? Download de BabyManager app voor 24/7 ondersteuning van onze professionals.